home > co2 > co2-en-natuur

Het klimaat wordt vaak in één adem genoemd met natuur en milieu. Daarmee wordt de indruk gewekt dat wat goed is voor het klimaat ook goed is voor natuur en milieu (en omgekeerd). Toch gaat het hier om verschillende zaken. Bij de Gevolgen voor de biodiversiteit vind je meer informatie over de gevolgen van de opwarming voor natuur en milieu. Daarmee samenhangend is de vraag of CO₂ een vervuilende stof is. Veel berichten in de media en op internet geven die indruk. Ook op Wikipedia staat kooldioxide als vervuilende stof genoemd. Dat is vreemd, want CO₂ is geen vervuilende stof. Het is een natuurlijke stof die zelfs essentieel is voor al het leven op aarde. Door middel van fotosynthese zetten planten water en CO₂ om in koolhydraten en zuurstof. Het is dus een bouwstof voor planten. Meer CO₂ is gunstig voor de natuur en maakt de aarde groener: extra CO₂ in de lucht heeft de wereldwijde groei van bomen en planten bevorderd. Het is ook goed voor de landbouw en verhoogt de opbrengsten van gewassen wereldwijd.

Dat planten sneller groeien bij een hogere CO₂-concentratie is goed te zien in de volgende video. Het laat de groei van twee planten zien: een bij een CO₂-concentratie van 450 ppm (parts per million Nederlandsaantal deeltjes per miljoen) en een bij een concentratie van 1270 ppm.

De gunstige werking van CO₂ op planten heeft grote impact op de voedselvoorziening in de wereld. In een studie van Zaichun Zhu et al. (2016) in Nature Climate Change zien we dat de aarde de afgelopen 30 jaar daadwerkelijk groener is geworden. Zowat de helft van al het begroeide land is nu groener en opmerkelijk genoeg is slechts 4% van het land bruiner geworden (zie: woestijnvorming). Geschat wordt dat 70% van deze trend toe te schrijven is aan het toegenomen CO₂-niveau in de atmosfeer, 9% is het gevolg van stikstofafzetting, klimaatverandering draagt voor 8% bij en ander landgebruik is goed voor 4%. In de tropen is vooral het CO₂-effect belangrijk, op hogere breedtegraden (zoals in Nederland) is vooral de klimaatverandering gunstig voor de vergroening.

Volgens Nasa heeft de vergroening gezorgd voor een toename aan planten en bomen over een gebied dat gelijk staat aan twee keer de oppervlakte van de Verenigde Staten.

De vergroening van de aarde door CO₂
Afbeelding 1: De vergroening van de aarde door CO₂. De kleuren geven aan met hoeveel procent het bladoppervlak is toegenomen of afgenomen. (Bron: NASA)

Het boeiende van deze ontwikkeling is ook dat de vergroening ertoe heeft bijgedragen dat de groei van de hoeveelheid CO₂ in de atmosfeer is afgeremd, zoals blijkt uit een studie van Keenan et al. (2017), in Nature. Planten verbruiken immers CO₂ in het proces van fotosynthese. Ze stoten ook CO₂ uit, maar per saldo is de opname groter dan de uitstoot.