home  > gevolgen  > natuur  > bosbranden

Bij hogere temperaturen kunnen bosbranden gemakkelijker ontstaan. Daar staat tegenover dan door de toegenomen CO₂-concentratie de droogte is afgenomen. De cijfers laten wereldwijd een duidelijke afname zien van het oppervlak dat jaarlijks door bosbranden wordt getroffen.

Ook als het gaat om het aantal en de omvang van bosbranden wordt al snel de link gemaakt naar de opwarming van de aarde als mogelijke oorzaak. De redenering daarbij is dat hogere temperaturen leiden tot verdroging van het land en daarmee een grotere kans op bosbranden. In het artikel over extremen in het weer is al gerefereerd aan de conclusie van het IPCC (AR5, pag. 162) dat een toename van de duur en de omvang van droogte onwaarschijnlijk is. De droogte in de wereld neemt zelfs af en de vergroening neemt toe. Het is wel zo dat bij hogere temperaturen bosbranden gemakkelijker kunnen ontstaan. De opwarming kan in dat opzicht wel in ongunstige zin bijdragen aan het aantal en de omvang van bosbranden.

Verenigde Staten

In bepaalde gebieden zoals bijvoorbeeld de staat Californië zijn er de laatste jaren hevige bosbranden geweest. Toch is uit de cijfers over de jaarlijkse omvang van de bosbranden niet de conclusie te trekken dat deze toeneemt. Hieronder is een grafiek over het totale oppervlak dat in het betreffende jaar getroffen wordt door bosbranden in de Verenigde Staten. De informatie is afkomstig van het National Interagency Fire Center.

De afname van het oppervlak dat door bosbranden is getroffen in de VS
Afbeelding 1: De afname van het oppervlak dat door bosbranden is getroffen in de VS

Europa

Ook in Europa is geen sprake van een toename van het landoppervlak dat aantal wordt getroffen door bosbranden, zoals blijkt uit de cijfers van het European Environment Agency.

De afname van het oppervlak dat door bosbranden is getroffen in Europa
Afbeelding 2: De afname van het oppervlak dat door bosbranden is getroffen in Europa

Satellietmetingen

Het is sinds enige tijd ook mogelijk de omvang van bosbranden te volgen met behulp van satellieten. Een onderzoeksteam onder leiding van Niels Andela van het Goddard Space Flight Center van NASA, analyseerde brandgegevens afgeleid van de Moderate Resolution Imaging Spectrometer (MODIS), instrumenten op NASA's Terra- en Aqua-satellieten. Vervolgens vergeleken ze deze datasets met regionale en wereldwijde trends in de landbouw en sociaal-economische ontwikkeling. Onderstaande kaart, toont de jaarlijkse trends in de omvang van verbrande gebieden in de periode 1998 tot 2015. In blauwe gebieden was de trend in de richting van minder verbranding, terwijl er in de rode gebieden meer verbranding was. Volgens Andela waren uitbreiding en intensivering van de landbouw de belangrijkste oorzaken van de afnemende brandactiviteit.

Toe- en afname van gebieden geteisterd door bosbranden op basis van satellietgegevens
Afbeelding 3: Toe- en afname van gebieden geteisterd door bosbranden op basis van satellietgegevens. Blauwe gebieden geven een verbetering aan, rode gebieden een verslechtering. Bron: NASA Earth Observatory

De lijngrafiek toont de jaarlijkse schommelingen in het verbrande gebied en de algemene neerwaartse trend. Uit een nieuw artikel gepubliceerd in Science blijkt dat het totale verbrande oppervlak in de wereld tussen 1998 en 2015 daalde met 24 procent. De daling is het grootst in savannes en graslanden vanwege de uitbreiding en intensivering van de landbouw.

De afname van de omvang van de bosbranden in de wereld op basis van satellietgegevens
Afbeelding 4: De afname van de omvang van de bosbranden in de wereld op basis van satellietgegevens. Bron: NASA Earth Observatory